Large zb

Егор Борисов: Тыаны халлаантан кэтиир-маныыр, харабыллыыр федеральнай таһымнаах сулууспаны тэрийиэххэ

Развитие территорий, Экономика, Россия
Ыам ыйын 27 күнүгэр Саха Республикатын Президенэ Егор Борисов Россия Федерациятын Правительствотын Бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччыта Виктор Зубков дойду регионнарыгар тыа баһаардарын умулларыы боппуруостарыгар ыыппыт видеоконференциятыгар кытынна.

Егор Борисов видеоконференцияҕа Саха Республикатыгар ыам ыйын 26 күнүнээҕи туругунан 34 тыа баһаара баарын, оттон ыам ыйын 27 күнүгэр 16.00 чааска кэлбит бүтэһик дааннайдарынан 4 улахан баһаар умулларыллыбытын, онон 30 баһаар хаалбытын иһитиннэрдэ. Бу 30 баһаартан 25 тыһыынча гектарга 14 баһаар локализацияламмыт. Баһаардары умулларыыга барыта 2993 киһи, ол иһигэр 189 баһаарнай парашютнай-десантнай сулууспа, 128 тыаны көрөр-истэр үлэһиттэр үлэлии-хамсыы сылдьаллар. Республика баһылыга манна Россия Федерациятын Суһал быһыыга-майгыга министерствота улахан көмөнү оҥорорун бэлиэтээтэ.

Саха Республикатын Президенэ баһаары умулларыыыга 297 ахсааннаах араас техника, ол иһигэр 13 бульдозер, итиэннэ массыыналар, тыраахтырдар, маны сэргэ түөрт МИ-8, икки МИ-26, биэс АН-2 сөмөлүөт, биир ИЛ-76 үлэлииллэрин иһитиннэрдэ.

Егор Борисов ыам ыйын 27 күнүгэр диэри республикаҕа Амма улууһугар эрэ суһал быһыы-майгы биллэриллибит эбит буоллаҕына, баһаарнай балаһыанньа уустугурбутунан сибээстээн, аҕыс улууска баһаары утары оһуобай режим биллэриллибитин уонна нэһилиэнньэ тыаҕа тахсыытын хааччахтааһын туһунан быһаарыныылар ылыныллыбыттарын эттэ.

Республика баһылыга ыам ыйын 17 күнүнээҕи 376 №-дээх Россия Федерациятын Правительствотын Уурааҕын быһыытынан Саха Республикатын Президенин Ыйааҕынан ыам ыйын 26 күнүттэн Саха Республикатыгар регионнааҕы суһал быһыы-майгы режимэ биллэриллибитин бэлиэтээтэ. Ол курдук, тыа баһаардара 9 муниципальнай оройуоҥҥа таҕыстылар.

Егор Борисов Саха Республикатыгар суһал быһыы-майгы режимэ эрдэ биллэриллибэтэҕин, нэһилиэнньэлээх пууннарга куттал суоһаабатаҕынан быһаарда уонна сокуон дьон олоҕор куттал баар буоллаҕына эрэ итини киллэрэри ирдиирин эттэ. Онон быраап өттүнэн итинник быһаарыныыны ылынар кыах инники суоҕа.

Саха Республикатын Президенэ тыаҕа баһаардар барыыларын сүрүн төрүөтүнэн уоту сэрэҕэ суох туттуу, ходуһалары өртөөһүн уонна хаар эрдэ ууллан, кураан күннэр турбуттара буолар диэтэ. Саха сирин историятыгар кыһын 15 хонук эрдэ бүппүтэ хаһан да бэлиэтэнэ илигин, Саха сиригэр быйыл саас 10 хонук эрдэ кэлбитин, хайыы-үйэ сайыҥҥылыы сылыйбытын, итиэннэ ый устата биирдэ даҕаны ардаабатаҕын иһитиннэрдэ. Президен билгэ быһыытынан ыам ыйын бүтэһигэр уонна бэс ыйыгар кураан күннэр туралларын, онтон дьиксинэрин, долгуйарын биллэрдэ.

«Бэс ыйын бүтүүтэ бүгүҥҥү курдук балаһыанньа үөскээтэҕинэ, хартыына уларыйар, тоҕо диэтэххэ, бу кэмҥэ навигация, кыһыҥҥыга бэлэмнэнии уонна от үлэтэ саҕаланар, онон дьону түмэр сүрдээх ыарахан буолуоҕа».

Президен республикаҕа Рослесхоз хамыыһыйата кэлэн балаһыанньаны кытта билсибитин кэпсээтэ уонна баһаардары умулларыы үлэтин тэрийиигэ баар уустуктарга тохтоото.

Бастатан туран, республика тыаны харыстааһын тэрээһинигэр федеральнай бюджеттан сөптөөх үбү ылыахтааҕын, икки баһаарнай-химическай станцияны тутууга 69 мөлүйүөн солкуобайы биэриэхтэрэ диэн эрэммитэ, билигин да кэлэ илигин ыйда. Кини бу сууманы улаатыннарар, станциялар ахсааннарын элбэтэр туһунан туруоруста.

Иккиһинэн, Саха Республиката сүрдээх киэҥ-куоҥ сирдээҕин-уоттааҕын быһыытынан биир сүрүн кыһалҕата – авиация өттүттэн хонтуруол ситэтэ суоҕа буоларын ыйда. Ол курдук, 30 мөлүйүөн гектар сири халлаантан уонна 4,5 мөлүйүөн гектары сиринэн сылдьан кэтэниллиэхтээх-мананыллыахтаах. Үп-харчы кырыымчыгынан сибээстээн, көтүү ахсаана аҕыйах, онон нуорма толоруллубат. 5-с кылаастаах баһаар кутталыгар үс чаас аайы көтүөхтээххин, оттон республикаҕа үп-харчы тиийбэтинэн ситимнээн сууккаҕа биирдэ эрэ көтөллөр. Президен Саха Республиката бу үлэҕэ төһө кыалларынан көмөлөһөрүн, Рослесхозтааҕар элбэх үбү көрбүтүн иһитиннэрдэ.

Үсүһүнэн, тыаны көрөр-истэр үлэһит ахсаана аҕыйаҕын, хамнаһа кыратын, Рослесхоз республикаҕа болномуочуйатын биэрэн баран, орто хамнас кээмэйин 14 тыһыынча солкуобай оҥорбутун, ол иһин дьон үлэлии киирбэтин ыйда. Республикаҕа бүгүн биир тыа үлэһитэ көрөрүгэр-истэригэр 0,7 мөлүйүөн гектар тиксэрин, 1996 сыллаахха федеральнай сулууспа болномуочуйатыгар 1300 тыа үлэһитэ бэриллибитин, оттон 2004 сыллаахха төттөрү 560 киһини ылбыттарын, лесавиаохрана 1200 үлэһитэ бэриллибитин уонна бүгүн кэлэн 220 киһи эрэ төннөрүллүбүтүн бэлиэтээтэ. «Онон күүспүт хас да төгүл кыччаан, бүгүн тыа үлэһиттэрин бэйэбит өйүү-убуу сатыыбыт», - диэн эттэ Егор Борисов.      

Егор Борисов сэрэтэр үлэ тэрээһиннээхтик, федеральнай уонна атын тэрилтэлэри кытта сүбэлэһэн ыытылларын иһитиннэрдэ. Республика баһылыга бу хайысхаҕа үбү хааччахтааһын суоҕун, бүгүн 100 мөлүйүөн солкуобай, баһаары утары быһыыларга 52 мөлүйүөн солкуобай көрүллүбүтүн ыйда.

Егор Борисов видеоконференцияҕа баһаардары бэлиэтээһин методикатын уларытар туһунан этиини киллэрдэ. Ол курдук, ходуһалар, аһаҕас, ойуура суох сирдэр умайбыттарын бэлиэтээннэр, баһаардар иэннэрэ кэҥээн, мөккүөр тахсар. Итини таһынан тыаҕа бааһарнай кэтэбилгэ-манабылга болномуочуйаны чопчулууру уонна тыа инспекциятын ыстарааптыыр быраабын туруоруста.

Егор Борисов лесавиаохрана боппуруоһун көтөхтө. «Бу сулууспа 1996 сыллаахха федеральнай болномуочуйаҕа бэриллэригэр сөмөлүөттэрдээх, парашютистардаах уонна атын бас билиилээх барбыта. Бүгүн ити аата эрэ хаалла, сөмөлүөт да, парашюстистар да, парашют да мэлигир. Онон тыаны халлаантан кэтиир-маныыр, харабыллыыр федеральнай таһымнаах сулууспаны тэрийиэххэ», - диэтэ.

Түмүккэ, Егор Борисов сайын кэлиэр диэри баһаардары умулларарга кыһаллыахпыт диэн эттэ уонна сайын баһаар тахсар төрүөтэ атынын, чаҕылҕантан, итииттэн үөскүүрүн бэлиэтээтэ, итиэннэ баһаары ыытыыга уорбаланар 116 киһи дьыалата тустаах уорганнарга бэриллибитин иһитиннэрдэ.

Россия Федерациятын Правительствотын Бэрэссэдээтэлин бастакы солбуйааччыта Виктор Зубков, Егор Борисов дакылаатын истэн баран, Рослесхоз салайааччыта Виктор Масляковка Саха сиригэр тиийэн туох баар тэрээһин, үп-харчы, үлэ-хамнас, техника боппуруостарын барытын быһааран кэлэригэр сорудахтаата.